War­sza­wa, 11.03.2016 r.

Szanowni Państwo!

 

Ostat­nie dzie­się­cio­le­cia przy­nio­sły w Pol­sce dużo pozy­tyw­nych zmian, ale mimo wie­lu uła­twień ? tak­że tych, któ­re umoż­li­wia­ją szyb­szy i sku­tecz­niej­szy prze­kaz infor­ma­cji oraz dają szan­sę na swo­bod­ne wyra­ża­nie myśli czy poglą­dów ? w poczu­ciu wie­lu uczest­ni­ków i obser­wa­to­rów życia spo­łecz­ne­go jeste­śmy świad­ka­mi trwa­nia, a okre­so­wo nawet nasi­la­nia się róż­nych nega­tyw­nych zja­wisk w sfe­rze komu­ni­ka­cji języ­ko­wej. Nada­ją one nie­wła­ści­wy kie­ru­nek roz­wo­jo­wi języ­ka, sta­no­wią­ce­go prze­cież fun­da­ment całej kul­tu­ry. A ska­że­nie pro­ce­sów komu­ni­ka­cyj­nych zamie­nia czę­sto wymia­nę zdań w are­nę bez­par­do­no­wo pro­wa­dzo­nej wal­ki i bar­dzo osła­bia szan­se na współ­dzia­ła­nie w imię wspól­ne­go dobra.

Bro­niąc języ­ka, a zara­zem dba­jąc o ety­kę sło­wa, przy­czy­nia­my się do har­mo­nij­ne­go dia­lo­gu w życiu publicz­nym i pry­wat­nym. Takie prze­świad­cze­nia legły u pod­staw ini­cja­ty­wy spo­łecz­nej, któ­ra wyło­ni­ła się w śro­do­wi­sku pol­skich języ­ko­znaw­ców.

13 stycz­nia 2016 r. ukon­sty­tu­ował się ? powo­ła­ny przez Radę Języ­ka Pol­skie­go PAN ? Zespół Ety­ki Sło­wa. Zespół kie­ru­je się ogól­ny­mi ide­ała­mi huma­ni­stycz­ny­mi i ma cha­rak­ter ponad­po­li­tycz­ny; gro­ma­dzi człon­ków o róż­nych prze­ko­na­niach i świa­to­po­glą­dach ? a poza głów­ną gru­pą języ­ko­znaw­ców i nauczy­cie­li języ­ka pol­skie­go ? repre­zen­tan­tów róż­nych zawo­dów i spe­cjal­no­ści.

Łączy nas prze­ko­na­nie o wadze ety­ki wypo­wie­dzi zarów­no w sytu­acjach publicz­nych, jak i pry­wat­nych oraz o nara­sta­ją­cej potrze­bie uwraż­li­wie­nia pol­skie­go spo­łe­czeń­stwa na wszyst­ko, co sta­no­wi naru­sze­nie reguł dobrej komu­ni­ka­cji. A jest ona nie­uczci­wa i pozor­na, gdy mówią­cy kie­ru­je się uprze­dze­nia­mi, nie prze­ja­wia woli zro­zu­mie­nia racji dru­gie­go czło­wie­ka lub gdy posłu­gu­je się wypo­wie­dzia­mi kłam­li­wy­mi, mani­pu­lu­ją­cy­mi,. Zasa­dy ety­ki sło­wa bywa­ją też naru­sza­ne przez wypo­wie­dzi o wro­gim nasta­wie­niu, agre­syw­ne, zawie­ra­ją­ce insy­nu­acje, poni­ża­ją­ce, zastra­sza­ją­ce, ranią­ce odbior­cę, szy­der­cze, obraź­li­we, styg­ma­ty­zu­ją­ce Nie­jed­no­krot­nie narzę­dziem nadaw­ców sta­ją się wów­czas środ­ki para­ję­zy­ko­we (modu­la­cja gło­su, gesty, miny) i obraz­ko­we, nie mówiąc o słow­nic­twie nace­cho­wa­nym nega­tyw­ny­mi emo­cja­mi czy wręcz wul­gar­nym.

Celem nasze­go Zespo­łu jest pro­mo­wa­nie zasad sza­cun­ku dla każ­de­go czło­wie­ka, pod­sta­wo­wej życz­li­wo­ści, chę­ci rozu­mie­nia inno­ści, sta­ra­nia o poro­zu­mie­nie i zgo­dę, pomo­cy ludziom pod jakim­kol­wiek wzglę­dem sła­bym. Z takim prze­sła­niem ety­ki sło­wa chce­my docie­rać do jak naj­szer­sze­go krę­gu odbior­ców: do poli­ty­ków, ludzi mediów, urzęd­ni­ków, użyt­kow­ni­ków inter­ne­tu, ludzi biz­ne­su i rekla­my, Kościo­łów, śro­do­wisk rodzin­nych i co szcze­gól­nie waż­ne, do dzie­ci, mło­dzie­ży oraz insty­tu­cji i śro­do­wisk edu­ka­cyj­nych.

Dzia­ła­nia na rzecz obro­ny waż­nych obsza­rów komu­ni­ka­cji przed mani­pu­la­cją i agre­sją języ­ko­wą, a tak­że pro­mo­wa­nie tre­ści i form wypo­wie­dzi zgod­nych z zasa­da­mi ety­ki sło­wa zamie­rza­my roz­wi­jać przez takie przed­się­wzię­cia, jak orga­ni­zo­wa­nie popu­lar­no­nau­ko­wych i nauko­wych kon­fe­ren­cji oraz debat, kon­wer­sa­to­riów i warsz­ta­tów dla róż­nych śro­do­wisk, publi­ko­wa­nie popu­la­ry­zu­ją­cych ety­kę sło­wa tek­stów, przez sze­ro­ko zakro­jo­ne kam­pa­nie spo­łecz­ne, obec­ność w inter­ne­cie i w mediach, tak­że przez rapor­ty doty­czą­ce zakre­su prze­strze­ga­nia reguł ety­ki sło­wa w róż­nych obsza­rach komu­ni­ka­cji publicz­nej..

Ape­lu­je­my do władz róż­nych szcze­bli, orga­ni­za­cji i insty­tu­cji o wie­lo­kie­run­ko­we wspar­cie naszych przed­się­wzięć, do śro­do­wisk dzien­ni­kar­skich i edu­ka­cyj­nych ? o pomoc i zaan­ga­żo­wa­nie w upo­wszech­nia­niu wzor­ców dobrej komu­ni­ka­cji i w uczu­la­niu pol­skie­go spo­łe­czeń­stwa na prze­ja­wy łama­nia zasad ety­ki sło­wa.

Ape­lu­je­my rów­nież do tych wszyst­kich człon­ków nasze­go spo­łe­czeń­stwa, któ­rzy zechcie­li­by wes­przeć naszą ini­cja­ty­wę przez jej reali­zo­wa­nie i pro­mo­wa­nie, a może tak­że kon­takt z nami.

 

Zarząd Zespo­łu Ety­ki Sło­wa

Jadwi­ga Puzy­ni­na, Anna Cegie­ła, Mag­da­le­na Danie­le­wicz, Doro­ta Zdunkiewicz-Jedynak,

Tomasz Kor­pysz, Paweł Trza­skow­ski

Sprawozdanie z dotychczasowej działalności Zespołu Etyki Słowa